کالیگرافی
کالیگرافی چیست ؟ تفاوت کالیگرافی با تایپوگرافی

کالیگرافی شعر

کالیگرافی 

کالیگرافی هنری است که به نوع خاصی از نوشتن اشاره دارد که در آن خطوط با یکدیگر برخورد دارند و در واقع نوعی کمپوزسیون خط ( ترکیب بندی) است. ابزار لازم برای نگارش نوعی قلم خاص است که جوهر را درخود نگه می دارد و کالیگرافیست به هر صورت که می خواهد آن را بر روی کاغذ پخش و طرح مورد نظر را اجرا میکند. کالیگرافی همچنین به نقاشی خط و سایه زدن نیز شناخته می شود ،که معمولا در کالیگرافی فارسی از فونت های قدیمی و اصیل ایرانی مانند نستعلیق و ثلث استفاده می شود زیرا این فونت ها اگرسایه به آنها اضافه شود بسیار زیبا می شوند. البته نقاشی خط قابل اجرا برروی هر فونتی می باشد. در کل اگر بخواهیم تعریف ساده ای برای این هنر بیان کنیم می توان گفت کالیگرافی همان خوشنویسی در کشور خودمان است.

تعریف دیگری که می توان برای این هنر بیان کرد این است که کالیگرافی اصطلاحی غربی ست که در توصیف هنر خوشنویسی به کار می رود که خط نقاشی گونه ای متفاوت از آن است و همچنین تایپوگرافی هم مجزا از کالیگرافی شناخته می شود.

کالیگرافی مدرن

هنر خوشنویسی مدرن یا همان کالیگرافی در دو بخش مدرن و سنتی تعریف می گردد. بخش مدرن نقطه مقابل کالیکرافی سنتی می باشد.کالیگرافی سنتی دارای پیشینه چند صد ساله می باشد که برای اجرای آن بیشتر از قلم و مرکب استفاده می شده است و دارای اصول و قوانین خاص خود می باشد، اما کالیگرافی مدرن مقید به اصول سنتی نمی باشد یعنی اگر شما طرفدار کالیکرافی مدرن هستید می توانید در خوشنویسی اصول سنتی را نادیده بگیرید ، مثلا نیاز به اجرای حرکات پیچیده و فراز و فرودهای تند و دقیق در نوشتن حروف نمی باشد. همچنین برای اجرای نقاشی خط مدرن نیاز به استعداد خاصی نیست و تنها کافیست یک خودکار در دست بگیرید و سبک خود را برروی کاغذ پیاده کنید. در صورتی که در گذشته عنوان می شده است که همه توانایی یادگیری کالیگرافی را ندارند و باید استعداد خاصی وجود داشته باشد.

چراغ رومیزی کالیگرافی 

محصولات قلم مخصوص کالیگرافی

تاریخچه کالیگرافی در ایران به دوره قاجار مربوط می شود. در دوره قاجار از زمان میرزا غلامرضا امیرخانی خوشنویس که با خط نستعلیق سیاه مشق می کرده است ،کالییگرافی شکل گرفته و تا به امروز نه تنها این هنر پابرجا باقی مانده است بلکه به هنری محبوب در میان هنرمندان تبدیل شده است.

 

کاربردهای کالیگرافی

گالیگرافی از هنرهای سنتی و قدیمی ایرانی به شمارمی آید که در آن سایه زدن برروی فونت صورت می گیرد و نکته قابل توجه در سایه زدن پیچیدگی و کش و قوس های آن است ، به گونه ای که کالیگرافیست باید کلمات را مانند یک طناب یا روبان که پیچ خورده در نظر بگیرد و محل پیچ خوردگی ها را سایه بزند تا شبیه به حالت سه بعدی شوند و برای بهتر جلوه دادن متن هم معمولا از تصاویری که تکسچر نام دارند استفاده می شود که درون متن قرار می گیرند و سایه نیز روی آنها زده می شود. این هنر به دلیل زیبایی خاص و چشم نوازی که دارد علاوه بر تابلوهای نفیسی که اختصاصا جلوه گر این هنر می باشد درمواردی همچون قالب دعوت ها، تایپوگرافی، طراحی لوگو، تصاویر متحرک برای فیلم ها و … نیز کاربرد دارد.

نمونه کاربردهای هنرخوشنویسی مدرن را در زیر مشاهده فرمایید.

 

تفاوت تایپوگرافی و کالیگرافی و دست نویس

در مطالب قبل بیان شد که کالیگرافی یک هنر نوشتن است به این معنی که حروف از ابتدای نوشته شدن تا انتها ،به همان سبک باقی خواهند ماند اما تایپوگرافی به علم قرار دادن حروف، کلمات و عبارات در نوشته با هر سایز وطول دلخواه گفته می شود که در تایپوگرافی فاصله بین خطوط ،فاصله بین حروف و حتی فواصل داخل حروف اسامی مختص به خود را دارند. تفاوت اصلی و اساسی بین تایپوگرافی و کالگرافی به این صورت هست که درکالگرافی بیشتر به زیبایی کار اهمیت داده می شود هرچند که متن نوشته شده قابل خواندن نباشد اما در تایپوگرافی بیشتر بر خوانایی و در کنار آن زیبایی حروف تمرکز می شود. در تعریف کلی می توان گفت که تایپوگرافی بیشتر از اینکه مانند کالیگرافی و دست نویس ،یک هنر باشد، یک علم است.

کالیگرافی لاتین
کالیگرافی
تایپوگرافی
تایپوگرافی

رسیدیم به دست نویس! تفاوت بین تایپوگرافی و کالگرافی تا حدودی بسیار واضح و قابل تشخیص است اما تفاوت بین دست نویس و کالیگرافی بسیار جزئی است و تمایز آنها تا حدودی سخت است و این به خاطر این است که گاهی خروجی کار این دو سبک تا حدی شبیه به هم هستند. نقاشیخط یک هنر نوشتن است اما دست نوشته بیشتر یک تصویر سازی از حروف است. تفاوت اصلی و اساسی میان دست نوشته و نقاشی خط این است که دست نوشته ها توسط هر ابزاری می توانند اجرا شوند، در صورتی که خوشنویسی لزوما توسط قلم و مرکب مختص خودش و یا در مدرن ترین حالت آن توسط قلم های فلزی با محفظه حاوی مرکب به تحریر در می آید.

دست نویس
دست نویس

 

دست نوشته می تواند به صورت واضح و معناداری، دارای استایل کالیگرافیک و خوش نویسی باشد و یا حتی توسط قلم و مرکب خوش نویسی نوشته شود، اما لزومی به رعایت تمام اصول کالیگرافی ( اصل مستمر بودن حروف و کلمات ) در خلال متن نیست و طراح می تواند با توجه به اصل تصویر سازی و به جهت خوشایندتر کردن نتیجه نهایی، برخی حروف را دست خوش تغییر کند.