کاغذهای دست ساز و معرفی روش آهار مهره کردن

در فرایند کاغذ سازی صنعتی و در کارخانجات برای سفید کردن کاغذ و هم چنین حذف رنگ های اضافه و زیبا تر جلوه دادن کاغذ به ان اسید اضافه می کنند که این اسید در حقیقت در کارهای هنری با رنگ های طبیعی واکنش داده و اثر ماندگاری رنگ را کاهش می دهد و در بلند مدت باعث از بین رفتن اثر می گردد تفاوتی ندارد که در کارهای خوشنویسی بخواهید از کاغذ استفاده کنید و یا نقاشی خط در هر صورت استفاده از کاغذهای صنعتی و اسیدی اصلا توصیه نمی شود.

برای مادگاری در مدت زمان طولانی اثر باید از کاغذهای بدون اسید یا «اسید فری» (Acid_Free Paper) استفاده کرد، میزان اسیدی بودن کاغذ را با ساتفاده از کاغذ تورنسل یا حتی روش های دیگر می توانید بدست اورید ولی نمونه معروف از کاغذهای دست ساز بدون اسید را می توان ژاپنی ، هندی ، ایرانی ، کشمیری ، چینی و … دانست. مشکل بزرگی که کاغذهای بدون اسید دست ساز دارند سطح ناصاف و زبر و خشن انها می باشد که جهت خوشنویسی نامناسب هستند به همین دلیل باید فرایندی روی کاغذ صورت پذیرد تا سطح ناصاف کاغذ را لیز و مناسب خوشنویسی کند این بستر سازی را اهار مهره و یا اهار و مهره زدن می نامند.یک دیگر از مزیت های کاغذهای اهار مهره امکان تصحیح و روتوش خط می باشد که می توان در زمان های بعدی روی اثر انجام داد، درادامه با روش های آهار و مهره زدن آشنا میشوید.

%da%a9%d8%a7%d8%ba%d8%b0-%d8%a7%d9%87%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d8%b1%d9%87

جهت اهار زدن از مواد سنتی طبیعی و حتی صنعتی مختلفی میتوان استفاده کرد ولی بهترین و متداول ترین ماده نشاسته گندم می باشد که به میزان یک پیمانه نشاسته سه پیمانه آب به ان اضافه کردن و با یکدیگر مخلوط می کنیم.توجه داشته باشید که این مخلوط را با همزن های چوب یو یا حتی برقی باید به خوبی مخلوط کرد تا یک ماده سفید رنگ حاصل شود که هیچ گونه ذره نشاسته در ان وجود ندارد سپس این محلول را روی حرارت ملایم هم زده و گرم میکنیم تا به جوش آید و کم کم یک ماده غلیظ حاصل شود مدت همزدن و جوشاندن و گرم کردن مخلوط ۳۰ دقیقه توصیه میشود و بهتر است همین زمان رزا شما نیز استفاده کنید سپس حدود ۱۵ دقیقه زمان لازم است تا مخلوط سرد شود و قابل استفاده باشدف بعد از ان میتوانید محلول اهار را روی کاغذ کشیده و آنرا بر سطح کاغذ بمالیم.

به جهت این که ماده نشاته در معرض هجوم و حمله حشرات می باشد جهت جلوگیری از این کار بهتر است مقداری صمغ یا صبر زرد به ان اضافه کنیم ولی اضافه کردن صمغ به ماده نشاسته باید در مرحله سرد شدن انجام گیرد، دقت داشته باشید که اگر در زمانی غیر از این صمغ را اضافه کنید نشاسته کدر رنگ و یا سیاه رنگ می شود و برای حل شدن و بهتر شدن این کار بهتر است ابتدا مقداری صمغ عربی که از عطاری ها قابل تهیه می باشد را به نشاسته اضافه کرده و حل کنید سپس در محلول اصلی ریخته و بگذارید قدری باهم مخلطو شوند و باقیانده صمغ را از محلول نهایی اهار خارج کنید.

وقتی نشاسته جوشید و مرحله سرد شدن آن به پایان رسید مجددا قدری آب به آن اضافه کنید تا رقیق شود. با این کار اولا نشاسته بهتر جذب کاغذ می شود و ثانیا سطح صاف تر و یکنواخت تری روی کاغذ پیدا می کند. بعضی ها برای رقیق کردن سفیده از ماده ای شیمیایی و صنعتی بنام جوهر لیمو استفاده میکنند که این روش کاملا غلط و نوعی مهندسی معکوس به شمار میرود چون این اده اولا سفیده را رقیق می کند و در مرحله بعد با اب واکنش داده و کاغذ را اسیدی می کند که عملا همه این تلاش هایی که انجام می دهید بدون تاثیر خواهد بود پس اکیدا از جوهر لیمو استفاده نکنید.

در تولید کاغذ هر گرونه بافت یا رنگی که میخواهید به کاغذ بدهید باید روی کاغذ باشد و نه در رنگ اها چون در صورت روتوش لایه نازک اهار از بین رفته و بافت های کاغذ خراب می شوند.

آهار زدن کاغذ:

برای اهار زدن ابتدا ماغذ را روی یک سطح چوبی صاف که توصیه میشود از جنس  گلابی ، چنار ، گردو و یا MDF بچسابنید به صورتی که همه گوشه های کاغذ محکم چسبانده شود سپس محلول اهار را به وسیله قلم مو و یا ابر نرم روی سطح کاغذ بکشید. برای چسباندن کاغذ بهتر است از آبچسب استفاده شود.

استفده از آبچسب به دلیل این است که چسب ها به دلیل حرارت محلول نشاسته باز نشده و چسبندگی خود را از دست ندهند اگر چسباندن کاغذ روی تخته مشکل است میتوانید ابعاد تخته را کوچکتر گرفته و کاغذ را به پشت تخته تا کرده و به راحتی بچسبانید.

زمانی که نشاسته روی کاغذ مالیده میشود کاغذ دچار چین و چروک می شود پس در این کار با سرعت عمل رفتار کنید تا چین و چروک و خشک شدن نشاسته باعث پارگی کاغذ نشود، نشاسته حتما باید چند لایه زده شود. – اکثر اساتید کاغذ ساز این مرحله را بر روی کاغذ به تعداد ۶ دفعه تکرار میکنند که انجام این مرحله به جنس کاغذ ، بافت کاغذ بستگی دارد . وقتی نشاسته را بروی کاغذ زدید صبر کنید تا کاغذ خشک و صاف شود و مجددا نشاسته را به تمام سطح کاغذ بمالید و این عمل را دوباره تکرار کنید. تعداد تکرار بستگی به جنس و سطح کاغذ دارد. بعد از به پایان رسانیدن مرحله آهار نشاسته ، به کاغذ سفیده تخم مرغ می زنند. این کار سطح کاغذ را تا حدود زیادی صاف و به نوعی شفاف می کند. تخم مرغ در جلای رنگ مرکب نیز یحتمل مؤثر است.

تهیه سفیده تخم مرغ:

همه سفیده های را جدا کرده در ظرفی ریخته و تا حدی ا همزن هم میزنیم که کاملا به کف تبدیل شوند برای این کار حدود ۲۰ دقیقه زمان لازم است، سپس آن را در یخچال به مدت ۵ دقیقه قرار می دهیم تا تخم مرغ به صورت مایع ته نشین شود سپس تخم مرغ تع نشین شده را روی سطح کاغذ میمالند میزان تهیه تخم مرغ برای یک اهار با پیمانه ۱ به ۳ که در بالا گفته شد و کاغذ ۱۰۰*۷۰ حدود ۵ عدد می باشد.

بهتر است در هنگام هم زدن تخم مرغ به آن زاج سفید اضافه کنیم این کار باعث تاثیر خوبی بر سفیده میشود در گذشته برای این مرحله از درخت انگین صمغ تهیه کرده ودر مرحله همزدن به تخم مرغ اضافه میکردند صمغ تهیه شده از درخت انگین را در محلول آب جوشیده شده و نسبتا گرم میانداختند و آن را به مدت ۱ شبانه روز در آن میگذاشتند و هر از گاهی به مدت ده دقیقه آن را هم میزدند . به گفته از زبان گذشتگان که در رساله ها موجود است اضافه کردن صمغ درخت انگین ، به گونه ای تلخ و ناخوشایند است و به دلیل استفاده از این نوع صمغ ، از اضافه کردن صبر زرد به نشاسته دوری میکردند و لازم نمیدانستند .

جهت صاف و صیقلی کردن سطح آهار به ان مهره می زنند بهترین ابزار برای مهره زدن استفاده از سنگ عقیق یا شیشه می باشد و مهره را در راستای طول و عرض کاغذ به همه سطح ان می کشند تا سطح ان کاملا صاف و صیقلی شود و رد مهره نیز روی کاغذ بر جا نماند.

توجه کنید مهره کشیدن کار بیار سخت و طاقت فرسایی است به همین دلیل افراد کاغذ ساز سعی می کنند تا جایی که ممکن است جوری آهار زده شود که حداقل مهره کشی لازم باشد از طرفی کاغذهایی که مهره خورده اند سطح بسیار صاف و لیزی دارند و توصیه می شود برای نوشتن روی این کاغذ ها از قطع قلم تازه استفاده شود. توجه به این نکته ضروری است که در هنگام مهره زدن روی شیشه کاغذ را قرا رندهید چون حرارت ایجاد شده از اصکاک اعث میشود الیاف کاغذ سوخته و از بین بروند.